اطلاع رسانی برنامه پزشک خانواده شهری در جامعه کارگری دلیجان

بحران جمعیت و سالمندی کشور

در این مقاله به دلیل اهمیت موضوع روز که همان بحران ساخوردگی و سالمندی کشور است برآنیم تا مفاهیم ابتدایی جمعیتی را تبیین نماییم. همانطور که میدانیم جمعیت جوان به عنوان یکی از عوامل مهم اقتدار کشورها به شمار می رود. نیروی مولد و جوان به عنوان یکی از پایه های اصلی قدرت و رشد اقتصادی - اجتماعی کشورها محسوب می شود. قدرت و توسعه هر کشور در رابطه با نیروی انسانی و جمعیت معنا پیدا می کندوحرکت به سمت توسعه همه جانبه نیاز جدی به توسعه و ارتقاء سرمایه انسانی دارد. یکی از مهم ترین مولفه های سرمایه انسانی، وضعیت سلامت مردم است. خوشبختانه امید به زندگی زنان و مردان در کشورمان در طول 45 سال گذشته افزایش چشمگیری داشته و در حال حاضر امید به زندگی به بیش از 75 سال رسیده است.

از طرفی متاسفانه در سال های اخیر روند باروری در کشور شیب نزولی داشته است. بررسی‌ های انجام شده حاکی از آن است که نرخ باروری کلی از 2.1 در سال 1395 به 1.6 در سال 1400 رسیده است که با سطح جانشینی (5/2)فاصله زیادی دارد. در صورت ادامه روند معیوب فعلی پیش بینی می شود در سال 1420 (در یک دوره بیست ساله)، یک سوم جمعیت کشور سالمند خواهد شد. و جمعیت سالمندان کشور حدوداً دو برابر شود که این روند در دیگر کشورها طی ۱۰۰ سال اتفاق افتاده است. در قیاس با کشورهای منطقه نیز، روند سالمندی در کشور ما بسیار سریع تر از کشورهایی همانند عراق و پاکستان می باشد.

رشد جمعیت یک جامعه را میتوان از طریق محاسبه و مقایسه میزان موالید به اضافه مهاجرت به داخل ، با میزان مرگ و میر به اضافه مهاجرت به خارج اندازه گیری کرد.

جمعیت جوان: چنانچه حداقل 40 درصد جمعیت کشوری را افراد کمتر از15 سال و یا حد اکثر کمتر از5 درصد جمعیت کشوری راافراد بالای 60 سال تشکیل دهند آن جمعیت را در اصطلاح جمعیت جوان می گویند

جمعیت میانسال: چنانچه 20تا 40 درصد جمعیت کشوری را افراد کمتر از15 سال و یا 5-10 درصد جمعیت را افراد بالای 60 سال تشکیل دهند آن جمعیت را در اصطلاح جمعیت میانسال می گویند

جمعیت سالخورده: به جمعیتی گفته می شودکه کمتر از20 درصد از آن گروه سنی کمتر از15 سال و یا بیشتر از 10 درصد از آن گروه سنی را افراد بالای 60 سال تشکیل دهند آن جمعیت را در اصطلاح جمعیت سالخورده می گویند.

سالمندی: به افرادی که در گروه سنی60 سال و بالاتر هستند سالمند گفته می شود.

در حال حاضر کشور در برهه پنجره جمعیتی قرار گرفته است . شهرستان دلیجان نیز از این امر مستثنی نیست و در حال حاضر براساس جمعیت ثبت نام شده در سامانه سیب 23 درصد جمعیت شهرستان زیر 15 سال و 64 درصد جمعیت در گروه میانسالان و 13 درصد جمعیت در گروه سالمندان قرار گرفته اند. و از آنجاییکه شهرستان یک شهر صنعتی است که نیازمند نیروی کار جوان و فعال می باشد شرایط فعلی زنگ خطری است در سالهای پیش رو برای صنعت رو به رشد شهرستان بعلت کاهش شدید نیروی کار بدیهی است بهره مندی از این فرصت مستلزم مدیریت صحیح برای استفاده بهینه از امکانات بالقوه جمعیت فعال اقتصادی می باشد و با برنامه ریزی های فرهنگی ، تربیتی، اقتصادی، کار آفرینی و اشتغال زایی برای جمعیت فعال و مولد همراه با اتخاذ سیاست های حمایتی و ترغیب فرزندآوری، فرهنگ سازی عمومی و بهداشتی انتظار می رود مسیر برای سازندگی، شکوفایی و بالندگی کشور فراهم گردد.

شرح وظایف کارشناس بهداشت حرفه ای

پیرو جلسه مورخ 1389/6/25 کارشناسان بهداشت حرفه ای شهرستانهای استان مرکزی شرح وظایف دانش آموختگان بهداشت حرفه ای شاغل در کارگاههای واجد شرایط کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار به شرح ذیل تصویب و به عنوان حداقل انتظارات ابلاغ می شود.

الف- مستندات قانوني و مسئوليت نظارت و اجرا :

ماده 1- اين دستورعمل به‌استناد مواد 85 ، 90 ، 91 ، 92 ، 93 ، 96 ، 156 و تبصره يك ماده 96 قانون‌كار جمهوري اسلامي ايران ، ماده 2 قانون تشكيلات و وظايف وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشكي ، «آيين‌نامه كميته حفاظت‌فني و بهداشت‌كار» و ماده 4 «آيين‌نامه نحوه ارايه خدمات بهداشت حرفه‌اي توسط دانش‌آموختگان رشته بهداشت حرفه‌اي در صنايع بالاي 25 نفر شاغل» ، ابلاغ مي‌گردد .

ماده 2- به‌استناد ماده 95 قانون‌كار جمهوري اسلامي ايران ، مسئوليت اجراي مفاد اين دستورعمل ، كارفرمايان قانوني كارگاه‌ها مي‌باشند و درصورت سهل‌انگاري مسئولين بهداشت حرفه‌اي و عدم نظارت دقيق و مؤثر كارفرما يا نماينده‌قانوني وي و مداخله بموقع جهت اعمال مقررات يا رفع موانع موجود در اجراي صحيح دستورعمل ، ضمن برخورد مقتضي با مسئول بهداشت حرفه‌اي (باتوجه به نوع و ميزان قصور) برخورد قانوني لازم با كارفرما صورت خواهدگرفت .

ب- دامنه شمول دستورعمل

ماده 3- باتوجه به دامنه اختيارات و وظايف وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشكي براساس تبصره يك ماده 96 قانون‌كار جمهوري اسلامي ايران ، دامنه شمول اين دستورعمل صرفاً نظارت ، پيگيري و اجراي ضوابط بهداشت شغلي و برنامه‌هاي بهداشت و درمان كار و كارگري در محيط‌كار مي‌باشد و درصورتي‌كه صلاحيت مسئول بهداشت حرفه‌اي كارگاه به‌عنوان مسئول ايمني ، به تأييد اداره كار و اموراجتماعي محل نيز برسد ، شرح وظايف و مسئوليتهاي وي ازطريق اداره‌مزبور ، ابلاغ خواهدگرديد ؛ بنابراين حضور مسئول بهداشت حرفه‌اي موردتأييد مراكز بهداشت شهرستانها نافي حضور مسئول ايمني موردتأييد ادارات كار محل ، نخواهدبود .

ج- شرح وظايف و مسئوليتها

ماده 4- كليه دانش آموختگان رشته بهداشت حرفه اي كه تمايل به فعاليت در كارگاه‌هاي تحت پوشش استان مركزي دارند ، پس‌از اخذ تأييديه لازم از واحد بهداشت حرفه‌اي مركز بهداشت شهرستان مربوطه ، حداقل ملزم به انجام وظايف و مسئوليتهاي زير مي‌باشند :

1- پيگيري تشكيل كميته حفاظت‌فني و بهداشت‌كار با رعايت مفاد آيين نامه مربوطه ، حداكثر تا پايان اولين ماه حضور در كارگاه ، تعيين برنامه زمانبندي تشكيل كميته ، به صورت ششماهه و ارسال برنامه تهيه شده و صورتجلسات درقالب فرم مصوب به مركز بهداشت شهرستان ، حداكثر يك هفته پس‌از تشكيل كميته

2- شناسايي خطرات و ارزيابي ريسكها به‌صورت سالانه و نگهداري كليه مستندات مربوطه در محيط‌كار ، با رعايت اصول نگهداري (عدم دسترسي اشخاص غيرمجاز ، جلوگيري از آسيب‌ديدن مستندات و دسترسي مناسب اشخاص مجاز و ذيربط) و اخذ تأييديه كميته حفاظت درمورد انجام برنامه ، روش كار و گزارش نهايي تهيه‌شده

3- حضور در كارگاه ، طبق ضوابط و روزهاي ابلاغي توسط مركز بهداشت شهرستان ، مستندسازي ساعات‌حضور (كارت‌ساعت و ... ) و اعلام برنامه و نحوه حضور در كارگاه به مركز بهداشت شهرستان مربوطه ، بلافاصله پس‌از شروع به‌كار

4- شناسايي‌اوليه عوامل زيان‌آور محيط‌كار بااستفاده از دستورعمل و ضوابط اعلام شده ، تعيين اهداف و روشهاي اندازه‌گيري عوامل زيان آور ، جهت ارايه به شركتهاي ارايه‌دهنده خدمات مهندسي بهداشت حرفه‌اي به‌منظور بهره‌گيري در اندازه‌گيري عوامل زيان‌آور

5- نظارت مؤثر بر اندازه‌گيري عوامل زيان‌آور كارگاه توسط شركتهاي ارايه‌دهنده خدمات مهندسي بهداشت حرفه‌اي ، بررسي گزارش ارايه شده ، تجزيه و تحليل گزارش و ارسال نتيجه بررسيها و تجزيه و تحليلها به‌انضمام يك نسخه از گزارش به مركز بهداشت شهرستان مربوطه

6- تعيين نيازها و اولويتهاي آموزشي كاركنان تحت‌پوشش در موضوعات مختلف بهداشتي ، خصوصاً سلامت شغلي ، تهيه برنامه آموزشي (شامل اولويتبندي ، تدوين جدول فعاليتها ، زمانبندي ، تعيين مشخصات دوره) ، پيگيري ، اجرا و نظارت بر برنامه آموزشي تهيه‌شده ، تشكيل و نگهداري پرونده آموزشي (شامل گزارش برنامه ، ليست حضوروغياب جلسات ، نتنايج ارزشيابي ، متون و موادآموزشي استفاده شده ، نمونه گواهينامه صادره ، عكس يا فيلم برنامه) و گزارش برنامه‌هاي برگزارشده به مركز بهداشت شهرستان ، به‌صورت فصلي

7- آموزش مديريت و ساير اعضاي كميته حفاظت درخصوص ضوابط و تكاليف قانوني

8- تهيه پيش‌نويس معاينات قبل‌از استخدام و دوره‌اي ، باتوجه به وضعيت مواجهه شاغلين با عوامل و شرايط زيان‌آور ، نحوه انجام فعاليتها و شرايط فردي كارگران ، باهمكاري پزشك طب‌كار (متخصص طب‌كار ، مسئول فني شركتهاي طب‌كار يا پزشك طرف‌قرارداد كارگاه)

9- مديريت و نظارت بر اجراي معاينات شاغلين (قبل يا بدو استخدام ، دوره‌اي و اختصاصي) ، انجام معاينات با مشاركت تيم سلامت ، تكميل گزارشهاي مربوطه (خلاصه نتايج ، آمار 3-111 و ...) و ارسال آنها به مركز بهداشت شهرستان

10- تجزيه و تحليل نتايج معاينات شغلي

11- پيگيري نتايج معاينات و بررسي شرايط محيط‌كار ازنظر انطباق آنها با نظريه نهايي پزشك درخصوص شرايط ادامه به‌كار كارگران

12- ابلاغ نتايج حاصل‌از معاينات به كارگران

13- تهيه MSDS كليه مواد موجود در كارگاه (اوليه ، توليدي و ...) به‌صورت فارسي و آموزش محتوا و قراردادن دراختيار كارگران مرتبط با آنها و ارسال يك‌نسخه به مركز بهداشت شهرستان

14- اجراي برنامه‌هاي ارگونومي ، ايدز ، سيليكوزيس ، سلامت شاغلين درارتباط با پسماندها ، ايمني شيميايي (شامل آيين‌نامه اجرايي «كنترل و نظارت بهداشتي بر سموم و موادشيميايي» ، دستورعملهاي «شرايط و ويژگيهاي انبارهاي موادشيميايي و سموم» ، «جايگاه‌هاي عرضه ، توزيع موادشيميايي و سموم» ، «حمل‌ونقل جاده‌اي» ، مقررات مربوط به «عمليات بارگيري ، حمل‌ونقل و باراندازي موادشيميايي و سموم» ، «وسايل نقليه حامل موادشيميايي و سموم» ، «پرسنل جايگاه‌هاي عرضه ، راننده و خدمه وسايل نقليه حامل موادشيميايي و سموم » ) در كارگاه

15- بازديد منظم از محيط‌كار ، اعلام نواقص به كارفرما ، پيگيري دستور و تصميمات مديريت و طرح نواقص در كميته حفاظت

16- ارايه راه‌حلهاي فني-مهندسي و مديريتي و اداري به‌منظور كاهش مواجهه پرسنل با عوامل زيان‌آور ، باهمكاري ساير اعضاي كميته حفاظت

17- شركت در برنامه‌‌هاي آموزشي و بازآموزي و جلسات اعلام شده توسط مركز بهداشت شهرستان

18- تهيه آيين‌نامه و جدول تخصيص وسايل حفاظت‌فردي موردنياز پرسنل ، تصويب آن در كميته حفاظت و ارسال يك‌نسخه از آن به مركز بهداشت و نظارت بر نحوه خريد ، تحويل و استفاده كارگران از اين‌وسايل

19- تهيه برنامه مديريت و آمادگي واكنش در شرايط‌اضطراري و تصويب برنامه در كميته حفاظت و ابلاغ و آموزش آن به كليه پرسنل ذيربط و اجراي حداقل يك مانور درطول سال

20- تهيه دستورعمل بهداشتي و روشهاي صحيح انجام فعاليتها جهت كليه مشاغل ، تصويب در كميته حفاظت و ابلاغ آنها به كليه پرسنل ذيربط و نظارت بر اجراي دستورعملها

21- خودارزيابي فعاليتهاي انجام‌شده باتوجه به برنامه‌ريزيهاي موجود و بررسي ميزان پيشرفت برنامه‌ها و نگهداري مستندات مربوط به خودارزيابي

22- انجام وظايف بهگران يا بهداشتياران‌كار در كارگاه‌هاي مشمول برنامه‌هاي مزبور

23- انجام ساير وظايف محوله ابلاغي ازطرف مركز بهداشت شهرستان متبوع

همایش روز جهانی بهداشت حرفه ای

💢همایش گرامیداشت روز جهانی ایمنی و بهداشت حرفه ای با مشارکت مرکز بهداشت استان مرکزی، اداره کار، سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری اراک ،و انجمن صنفی مسئولین ایمنی و بهداشت کار استان مرکزی، پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ماه از ساعت ۸ صبح در محل فرهنگسرای شهر برگزار می شود.
🔶مهر علی مدیر گروه سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی استان مرکزی با اعلام این خبر افزود: سعی شده است تا با دعوت از جمیع فعالان حوزه ایمنی و بهداشت حرفه ای در سطح استان مرکزی ظرفیت های استان در بخش کارشناسی تبیین شود.
وی گفت: انتقال تجربیات، بیان نقاط ضعف و قوت ، هم افزایی و مشارکت و هم اندیشی و تشریح ظرفیت ها ی موجود دیگر اهداف این همایش می باشد.

🔷گیتا نادری، خبرنگار وب دا مرکزی- معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اراک

🗓سه شنبه 12 اردیبهشت ماه 1402

دوره بازآموزي طب كار بصورت وبیناری

دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني استان گلستان 3 دوره بازآموزي طب كار 5-1 با 15 امتياز به صورت وبينار ويژه پزشكان عمومي و پزشك عمومي شاغل در طرح پزشك خانواده برگزار می کند.

لینک ثبت نام: golestan.ircme.ir

نامه مرکز بهداشت استان مرکزی در خصوص اندازه گیری عوامل زیان آور محیط کار و ارزیابی ریسک شیمیایی

نظر به نامه مركز سلامت محيط و كار اندازه گيري عوامل زيان آور در محيط كار بایدبصورت هدفمند و با درنظر گرفتن نتايج ارزيابي ريسك صورت گيرد. اندازه گيري عوامل زيان آور محيط كار با هدف تعيين مقادير كمي قبل از اقدامات كنترلي و پس از آن به منظور ارزيابي نتايج و تعيين اثر بخشي اقدامات كنترلي بايد صورت پذيرد. همچنين باتوجه به اينكه نتايج حاصل از اندازه گيري‌ها در زمان تعيين سخت و زيان آوري مشاغل حائز اهميت مي‌باشد، مقتضي است برنامه اندازه گيري عوامل زيان آور بگونه اي هدايت گردد كه اندازه گيري عوامل زيان در شرايط معمول كار و براي تمام گروه هاي شغلي مشمول صورت گيرد. درصورتي كه به دلايل مختلف امكان اندازه گيري جهت تمام گروه هاي شغلي مشمول در يك بازه زماني امكان پذير نباشد، مقتضي است نسبت به انجام اندازه گيري‌هاي مورد نياز در يك برنامه ميان مدت (مثلاً دوساله بطوريكه اندازه گيري ها تكميل كننده هم بوده و براساس اولويت در برنامه اندازه گيري قرار بگيرد) اقدام گردد. در اين خصوص نتايج حاصل از ارزيابي ريسك و مستندات آنها براي گروه هاي شغلي كه داراي سطح ريسك پايين هستند و نياز به اندازه گيري ندارند نيز بايد همانند گزارش‌هاي اندازه گيري بصورت مستند تهيه و نگهداري گردد. در خصوص ارزيابي و سنجش شرايط و وضعيت ارگونوميك زيان آور، دستورالعمل نحوه انجام ارگونومي در محيط كار ابلاغ شده طي نامه شماره 12121 مورخ 13 / 5 / 1400(پيوست 2) همچنان مورد انتظار مي‌باشد. در خصوص عوامل شيميايي زيان آور محيط كار وضعيت نمونه برداري و يا تكرار نمونه برداري هاي مورد نياز كه با توجه به سطح ريسك مواجهه با عوامل شيميايي تعيين مي گردد، موارد ذيل با استناد به راهنماي ارزيابي ريسك مواد شيميايي در محيط كار (1400) جهت بهره برداري اعلام مي‌گردد: چنانچه نتايج اندازه گيري آلاينده هاي شيميايي در شاغلين داراي مواجهه حداكثري بيش از حدود مجاز مواجهه شغلي آلاينده باشد كارفرما بايد اقدامات كنترلي لازم را در اولين فرصت ممكن براي كاهش آلاينده ها به زيرحد مجاز به عمل آورد و نمونه برداري و آناليز در قبل و بعد از كنترل صورت پذيرد. چنانچه نتايج اندازه گيري آلاينده هاي شيميايي در شاغلين داراي مواجهه حداكثري داراي مقاديري بين 70 الي 100 درصد حدود مجاز شود و يا اگر اقدامات كنترلي منجر به كاهش آلاينده هاي شيميايي به مقاديري بين 70 الي 100 درصد حدود مجاز شود تا ماداميكه تغييري در فرايند، مواد و تكنولوژي ايجاد نشود، حداقل هر سه سال يكبار نمونه برداري و سنجش عوامل شيميايي تكرار گردد. اگر نتايج اندازه گيري براي افراد با بالاترين ميزان مواجهه، كمتر از 70 درصد حدود مجاز مواجهه شود و يا اقدامات كنترلي منجر به كاهش مواجهه شاغلين با آلاينده هاي شيميايي به اين ميزان شود، تا ماداميكه تغييري در فرايند، مواد و تكنولوژي ايجاد نشود نيازي به تكرار نمونه برداري نيست. در موارد استثنا بنا به تشخيص بازرس بهداشت كار و همچنين با استناد به تبصره يك ماده 95 قانون كار مي توان نسبت به درخواست انجام اندازه گيري مورد نظر اقدام نمود. در صورت مواجهه شاغلين با مقادير بيش از 70 درصد حدود مجاز مواجهه شغلي استفاده از وسايل حفاظت فردي مناسب و انجام معاينات شغلي تخصصي حسب نوع مواجهات براي شاغلين در معرض ضرورت دارد. در صورت ايجاد هر گونه تغييري در فرايندهاي كاري، مواد مصرفي و تكنولوژي هاي موجود نمونه برداري و ارزيابي مجدد عوامل زيان آور شيميايي محيط كار الزامي است. مشاغل يا افراد با بالاترين احتمال مواجهه مورد انتظار بايد در اولويت نمونه برداري قرار گيرند.