در این مقاله به دلیل اهمیت موضوع روز که همان بحران ساخوردگی و سالمندی کشور است برآنیم تا مفاهیم ابتدایی جمعیتی را تبیین نماییم. همانطور که میدانیم جمعیت جوان به عنوان یکی از عوامل مهم اقتدار کشورها به شمار می رود. نیروی مولد و جوان به عنوان یکی از پایه های اصلی قدرت و رشد اقتصادی - اجتماعی کشورها محسوب می شود. قدرت و توسعه هر کشور در رابطه با نیروی انسانی و جمعیت معنا پیدا می کندوحرکت به سمت توسعه همه جانبه نیاز جدی به توسعه و ارتقاء سرمایه انسانی دارد. یکی از مهم ترین مولفه های سرمایه انسانی، وضعیت سلامت مردم است. خوشبختانه امید به زندگی زنان و مردان در کشورمان در طول 45 سال گذشته افزایش چشمگیری داشته و در حال حاضر امید به زندگی به بیش از 75 سال رسیده است.

از طرفی متاسفانه در سال های اخیر روند باروری در کشور شیب نزولی داشته است. بررسی‌ های انجام شده حاکی از آن است که نرخ باروری کلی از 2.1 در سال 1395 به 1.6 در سال 1400 رسیده است که با سطح جانشینی (5/2)فاصله زیادی دارد. در صورت ادامه روند معیوب فعلی پیش بینی می شود در سال 1420 (در یک دوره بیست ساله)، یک سوم جمعیت کشور سالمند خواهد شد. و جمعیت سالمندان کشور حدوداً دو برابر شود که این روند در دیگر کشورها طی ۱۰۰ سال اتفاق افتاده است. در قیاس با کشورهای منطقه نیز، روند سالمندی در کشور ما بسیار سریع تر از کشورهایی همانند عراق و پاکستان می باشد.

رشد جمعیت یک جامعه را میتوان از طریق محاسبه و مقایسه میزان موالید به اضافه مهاجرت به داخل ، با میزان مرگ و میر به اضافه مهاجرت به خارج اندازه گیری کرد.

جمعیت جوان: چنانچه حداقل 40 درصد جمعیت کشوری را افراد کمتر از15 سال و یا حد اکثر کمتر از5 درصد جمعیت کشوری راافراد بالای 60 سال تشکیل دهند آن جمعیت را در اصطلاح جمعیت جوان می گویند

جمعیت میانسال: چنانچه 20تا 40 درصد جمعیت کشوری را افراد کمتر از15 سال و یا 5-10 درصد جمعیت را افراد بالای 60 سال تشکیل دهند آن جمعیت را در اصطلاح جمعیت میانسال می گویند

جمعیت سالخورده: به جمعیتی گفته می شودکه کمتر از20 درصد از آن گروه سنی کمتر از15 سال و یا بیشتر از 10 درصد از آن گروه سنی را افراد بالای 60 سال تشکیل دهند آن جمعیت را در اصطلاح جمعیت سالخورده می گویند.

سالمندی: به افرادی که در گروه سنی60 سال و بالاتر هستند سالمند گفته می شود.

در حال حاضر کشور در برهه پنجره جمعیتی قرار گرفته است . شهرستان دلیجان نیز از این امر مستثنی نیست و در حال حاضر براساس جمعیت ثبت نام شده در سامانه سیب 23 درصد جمعیت شهرستان زیر 15 سال و 64 درصد جمعیت در گروه میانسالان و 13 درصد جمعیت در گروه سالمندان قرار گرفته اند. و از آنجاییکه شهرستان یک شهر صنعتی است که نیازمند نیروی کار جوان و فعال می باشد شرایط فعلی زنگ خطری است در سالهای پیش رو برای صنعت رو به رشد شهرستان بعلت کاهش شدید نیروی کار بدیهی است بهره مندی از این فرصت مستلزم مدیریت صحیح برای استفاده بهینه از امکانات بالقوه جمعیت فعال اقتصادی می باشد و با برنامه ریزی های فرهنگی ، تربیتی، اقتصادی، کار آفرینی و اشتغال زایی برای جمعیت فعال و مولد همراه با اتخاذ سیاست های حمایتی و ترغیب فرزندآوری، فرهنگ سازی عمومی و بهداشتی انتظار می رود مسیر برای سازندگی، شکوفایی و بالندگی کشور فراهم گردد.